Als men een muis is in de ogen van de overheid, wees dan tenminste een muis die brult

Bestraffende administratieve handhaving, ook wel bestuursstrafrecht genoemd, kan het best worden gedefinieerd als de combinatie van strafrecht en bestuursrecht waar door het publiekrecht beheerste bestuursorganen zonder de tussenkomst van of een onafhankelijke rechter of de betrokken persoon/bedrijf, bestraffende, ook wel punitieve, sancties kunnen opleggen.
U kunt bijvoorbeeld denken aan de administratieve geldboete of een exploitatieverbod, maar ook de intrekking van een rijbewijs of vergunning. Deze sancties kunnen vergaande gevolgen hebben. Volgens het Europees Hof voor de Rechten van de mens (EHRM) moet elke punitieve sanctie – ongeacht of deze deel uitmaakt van het strafrechtelijk systeem of volgens de nationale wetgeving überhaupt is bedoeld als bestraffende sanctie – worden beschouwd als een strafmaatregel worden beschermd door artikel 6 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM). Zeker in het bestuursstrafrecht, waar men – vaak afwisselend – met toezicht- en opsporingsbevoegdheden wordt geconfronteerd, is geen of amper sprake van gelijke partijen.  Door gebrek aan kennis inzake mans juridische positie en medelingen van de overheid aangaande de informatie- en medewerkingsplicht – welke niet langer van toepassing is/zijn ingeval van verdenking van strafbare feiten of schending van bestuursrechtelijke voorschriften – steekt men vaak onvrijwillig zijn nek niet in één, maar in twee stroppen.

Belangrijk te realiseren is dat de norm van het Europese Verdrag, de ‘criminal charge’ (veel) ruimer is dan het Nederlandse strafbare feit of de “bestraffende sanctie.” Onlangs heeft het Hof geoordeeld dat het enkele gewicht en de gevolgen van een sanctie – ongeacht het feit of deze formeel een bestraffend karakter kent – ertoe kunnen leiden dat een sanctie moet worden gekwalificeerd als een ‘criminal charge.’ Het Hof benadrukt dat dit niet betekent dat de reikwijdte van de ‘criminal charge’ zal beperken zodat relatief lichte sancties zal niet langer als zodanig worden beschouwd, maar veeleer is bedoeld als een uitbreiding zodat sancties die – bijvoorbeeld vanwege het reperatoire karakter ervan – eerder niet werden geacht niet een ‘criminal charge’ op te leveren, afhankelijk van hun gewicht en hun impact kunnen, wél als zodanig kunnen worden beschouwd.

Op 9 juni 2011 heeft de Rechtbank Rotterdam geoordeeld dat aan ex-werknemers die door de NMa (en gelet op art 5:20 Awb vermoedelijk ook andere bestuursorganen, red. ondergetekende) ondervraagd worden over hun voormalige werkgever, geen zwijgrecht toekomt. De Rechtbank oordeelde dat een ex-werknemer per definitie niet namens zijn voormalige werkgever verklaart en deze dus ook geen afgeleid zwijgrecht toekomt. Dit plaatst ondernemingen in een zeer lastige positie.
Alle ex-medewerkers, en dus niet uitsluitend diegene die bij een vermeende overtreding zijn betrokken, kunnen door de toezichthouder verplicht worden om de inhoud daarvan te onthullen. Dit betekent dat bij een (potentiële) overtreding uitermate behoedzaam te werk moet worden gegaan nu elke ex-medewerker gedwongen kan worden te vertellen wat bij een overleg tussen deze en de advocaat – welke laatste zich uiteraard op zijn verschoningsrecht kan beroepen – is besproken. Dat betekent dus ook dat in geval van (mogelijke) overtredingen van de Nma, doch ((wellicht) ook andere wetten), het bedrijf er verstandig aan doet om advies in te winnen bij een advocaat met verstand van bestuursstrafrecht.

Daarom is het van het grootste belang om zodra, in welke vorm dan ook, een administratieve boete van  is of dreigt te worden opgelegd contact op met een advocaat. Aangezien alle ‘criminal charges’ moéten voldoen aan de waarborgen van het Europese Verdrag is er (nagenoeg) altijd een  kans om deze te laten vernietigen als ze daar niet aan voldoen. Samen met de klant zullen we ervoor zorgen dat hij of zij (tenminste) eerlijk en rechtvaardig zal worden behandeld en er zeker van de juiste beschermende waarborgen in acht worden genomen.

Denk erom: u heeft rechten, zorg ervoor dat die gerespecteerd worden!